چند هزارم ثانیه؛ فاصله‌ای که با «مدیریت» ساخته می‌شود،

وقتی فاصله قهرمانی و شکست گاهی چند هزارم ثانیه است، #مدیریت از کجا شروع می‌شود؟ از موتور؟ آیرودینامیک خودرو؟ استراتژی مسابقه؟

پاسخ توتو وولف (Toto Wolff)، مدیر تیم مرسدس در فرمول یک (#Formula1)، جالب است: گاهی از یک روزنامه مچاله‌شده در لابی کارخانه و حتی تمیزی سرویس بهداشتی.

مرسدس از ۲۰۱۴ تا ۲۰۲۱ هشت قهرمانی متوالی فرمول یک به دست آورد. آنیتا اِلبرسه (Anita Elberse)، استاد مدرسه کسب‌وکار هاروارد، پس از مطالعه این تیم، شش درس مدیریتی از شیوه رهبری وولف استخراج کرده است:

۱) استاندارد بالا، فقط برای کارهای «مهم» نیست

وولف در نخستین بازدید از کارخانه، روزنامه مچاله‌شده و لیوان‌های رهاشده در لابی دید. همان‌جا گفت اگر قرار است در فرمول یک برنده شویم، استاندارد باید از همین نقطه شروع شود. بعدتر، وقتی سرویس بهداشتی بخش مهمانان تیم را کثیف دید، موضوع را کم‌اهمیت تلقی نکرد. یک مدیر تمام‌وقت برای بهداشت استخدام کرد و حتی شخصاً توضیح داد که سرویس، کف، دستگیره‌ها و سایر جزئیات باید با چه استانداردی تمیز و مرتب شوند.

نکته: فرهنگ کیفیت فقط در محصول نهایی یا واحدهای کلیدی ساخته نمی‌شود؛ استاندارد واقعی سازمان در جزئیاتی دیده می‌شود که معمولاً کسی آنها را «مهم» نمی‌داند.

۲) مدیر لازم نیست متخصص همه‌چیز باشد

وولف جمله جالبی دارد: «من ماشین‌های مسابقه را مدیریت نمی‌کنم؛ آدم‌هایی را مدیریت می‌کنم که ماشین‌های مسابقه را مدیریت می‌کنند». او خودش متخصص آیرودینامیک نیست، اما زمان زیادی صرف شناخت افراد، انگیزه‌ها و نحوه تعامل متخصصان می‌کند.

نکته: در سازمان‌های پیچیده، مدیر لازم نیست از متخصصانش متخصص‌تر باشد. وظیفه اصلی او ساختن سیستمی است که متخصصان بتوانند در آن بهترین عملکردشان را ارائه کنند.

۳) حتی وقتی بردی، بپرس چرا؟

مرسدس بعد از هر پیروزی، عملکرد تیم را با همان جدیت در زمان #شکست، مرور می‌کرد. یک‌بار سرعت خودرو در مسیر مستقیم به‌طور غیرمنتظره‌ای بسیار خوب بود. اما وولف نپذیرفت که تیم صرفاً بگوید «عالی بود». خواست دقیقاً مشخص شود چرا چنین اتفاقی افتاده است. استدلالش ساده بود، اگر در روز خوب نفهمیم چرا خوب بوده‌ایم، در روز بد هم نمی‌توانیم بفهمیم مشکل از کجا آمده است.

نکته: شکست تنها منبع یادگیری نیست؛ موفقیتی که علتش را نمی‌دانیم، ممکن است قابل تکرار نباشد.

۴) خطا را تحلیل کن، نه اینکه فوراً مقصر پیدا کنی

در مسابقه موناکو ۲۰۲۱، هنگام توقف برای تعویض لاستیک، چرخ خودرو گیر کرد و مسابقه عملاً تمام شد. وولف به‌جای مقصرسازی، مسئله را به سطح ابزار، فرایند و سیستم برد.

نکته: فرهنگ بدون سرزنش یعنی سؤال از «چه کسی خراب کرد؟» به «چرا سیستم اجازه داد؟» تغییر کند.

۵) به افراد توانمند آزادی بده؛ اما اقتدار مدیریتی را حفظ کن

وولف به لوییس همیلتون آزادی زیادی می‌داد، اما وقتی رقابت او و نیکو روزبرگ در ۲۰۱۶ باعث حذف هر دو خودرو شد، صریحاً مداخله کرد و یادآور شد که منافع فردی نمی‌تواند بالاتر از منافع تیم قرار گیرد.

نکته: استقلال تا جایی ارزشمند است که منافع تیم را تهدید نکند.

۶) بزرگ‌ترین دشمن موفقیت، عادت‌کردن به #موفقیت است

پس از پیروزی در بریتانیا در سال ۲۰۱۸، مرسدس برای زنده نگه‌داشتن حس رقابت. با وجود قهرمانی‌های متوالی، تیم به‌جای کاهش تلاش، زمان بیشتری صرف شبیه‌ساز، تحلیل داده و بررسی عملکرد می‌کرد.

نکته: تیم برنده اگر ذهنیت «شکارچی» را از دست بدهد، خیلی زود خودش تبدیل به شکار می‌شود.

منبع:

Number One in Formula One، Anita Elberse، Harvard Business Review، ۲۰۲۲